Kościół św. Anny

Na północ od Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, nieopodal jego północnego i zachodniego muru, wznoszą się budynki Mameluków.

Zostały one wzniesione w latach 1250-1517. Wśród wąskich uliczek znajdują się tutaj liczne meczety, szkoły religijne oraz klasztory.

Kunsztownie zdobione, są przykładem wspaniałych dokonań architektury islamu. Tuż obok wznosi się najpiękniejszy przykład architektury Krzyżowców w Jerozolimie - kościół św. Anny (XII wiek) zbudowany w pobliżu Bramy św. Szczepana.

Obok tego pięknego romańskiego kościoła znajdują się zabytkowe ruiny z biblijną sadzawką Betesda, Sadzawka Owcza - (hebr. בית חסדא).

Jest to sadzawka, czyli basen wodny w muzułmańskiej części Jerozolimy, na szlaku doliny Bet Zeta. 

Opisuje ją Ewangelia Jana jako otoczoną pięcioma przykrytymi dachem kolumnadami, czyli krużgankami, położoną w pobliżu Bramy Owczej (J 5,1-8).

Była miejscem cudownych uzdrowień. Do XIX w. nie wiedziano, gdzie się znajduje. Podejrzewano, że późniejszy redaktor Ewangelii Jana stworzył ją, jako pojęcie literackie, metaforyczne.

Ostatecznie jednak odnaleziono ruiny, które pasują do opisu z Ewangelii. Herod, w związku z budową nowej świątyni, kazał odbudować te wielkie zbiorniki wody i otoczył je z czterech stron halami portykowymi, a piątą halę wzniósł wyżej, na murze rozdzielającym obie cysterny.

Tutaj zbierali się chorzy, aby wodą z sadzawek, uchodzącą za cudowną, ulżyć własnym cierpieniom. Miejsce to nazywa się Ber Hesda, Dom Miłosierdzia.

Kościół św. Anny jest najlepiej zachowanym kościołem w stylu romańskim. Wybudowany został ok. 1100 r. przez krzyżowców. Upamiętnia narodziny Maryi.

Według tradycji chrześcijańskiej stał tutaj dom Anny i Joachima, rodziców Maryi. Kościół ufundowała w 1150 roku królowa Alda.

Była ona wdową po pierwszym królu Jerozolimy epoki krzyżowców, Baldwina I. Sułtan Saladyn po zajęciu Jerozolimy, zamienił kościół na meczet, a klasztor na szkołę koraniczną. Dziś można jeszcze odczytać dedykację sułtana Saladyna umieszczoną nad głównym portalem.

W latach sześćdziesiątych XIX w. sułtan osmański Abdul Medjid podarował ten kościół Napoleonowi III w podzięce za pomoc francuską, udzieloną w czasie Wojny Krymskiej. Na rozkaz cesarza odrestaurowano pierwotny dokładnie wygląd kościoła. 

Ta trójnawowa bazylika romańska, zbudowana z ciężkich bloków kamiennych z małymi okienkami, posiada wspaniałą akustykę. Bryła kościoła św. Anny jest zwarta, kanciasta i surowa, jak na architekturę krzyżowców przystało. 

Pod kościołem znajduje się niewielka krypta, która podobno  znajduje się dokładnie w miejscu domu Joachima i Anny.

W okresie Drugiej Wojny Światowej żołnierze Armii Polskiej na Wschodzie umieścili przy ołtarzu w krypcie pamiątkową tablicę o następującej treści:
W ZBROJNYM POCHODZIE DO POLSKI PRZEZ
ZIEMIĘ ŚW. UCZNIOWIE SZKÓŁ PODCHORĄŻYCH
CENTRUM WYSZKOLENIA ARMII POLSKIEJ NA
WSCHODZIE ODDAJĄC HOŁD NIEPOKALANEJ W
MIEJSCU JEJ NARODZENIA – POLECAJĄ SIĘ JEJ
OPIECE NA ZAWSZE – A SZCZEGÓLNIE NA OKRES
WALKI O WOLNOŚĆ OJCZYZNY I POWRÓT DO
SWYCH RODZIN. JEROZOLIMA 29-1-1944.

Polska tablica jest obecnie przechowywana w Nowym Domu Polskim sióstr Elżbietanek w Jerozolimie.

W kościele św. Anny można spędzić długie godziny, słuchając, jak dźwięki niosą się po romańskim murach. Ale tuż za murem tętni życiem stara Jerozolima, która ma nam jeszcze wiele do zaoferowania...

Góra Karmel

Geograficznie góra Karmel jest jednym z najpiękniejszych miejsc Ziemi Świętej.

Jak kadłub okrętu wcina się w Morze Śródziemne swym wysokim na 546 m masywem, sąsiadującym z Hajfą. Piękno tej góry było wielokrotnie opiewane, także w Biblii. Karmel znaczy po hebrajsku „ogród Boży”.

W grotach wśród zieleni i strumyków tej góry już w zamierzchłych czasach biblijnych pędzili życie pustelnicy.

Rozciąga się ona pomiędzy Płaskowyżem Menasze na południu, Zatoką Hajfy na północy a Doliną Jezreel (zwaną także Doliną Ezdrelon) na wschodzie. Jej granice są bardzo wyraźne i wyznaczają obszar o powierzchni 32 kilometrów kwadratowych.

Bliskość morza gwarantuje częste opady deszczu, co z kolei wpływa na rozwój bujnych, śródziemnomorskich zagajników. Szczególnie wiosną rozkwita wiele różnorodnych, kolorowych roślin, na tej górze rośnie ich około 670 gatunków.

Pejzaż społeczny Karmelu jest również interesujący – mieszkają tu żydzi, druzowie, chrześcijanie, muzułmanie, bahaici i ahmadi.

Wykładana złotem świątynia bahaizmu, jeden z symboli Hajfy, i różne miejsca modlitewne, poświęcone przede wszystkim prorokowi Eliaszowi, który pochodził z Karmelu – są kolejnymi charakterystycznymi punktami dla tych, którzy odwiedzą tę wyjątkowo fascynującą krainę.

Historia Eliasza zachowana jest także na najwyższym szczycie Karmelu, zwanym Muhraka, gdzie zakon karmelitów upamiętnia wyzwanie rzucone przez Eliasza kapłanom Baala, jak zostało to opisane w Biblii.

Na północno - zachodnich stokach Karmelu wznosi się ponad zatoką Hajfa. W tym mieście znajduje się jeden z największych portów Izraela.

Ponad 80 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni góry Karmel zajmuje rezerwat przyrody. Zostały w nim wyznaczone ścieżki, aby turyści mogli dotrzeć do parkingów i ocienionych zakątków. W pobliżu malowniczych tras można napotkać miejsca doskonałe do obserwowania ptaków oraz wyznaczone tereny piknikowe.

Stamtąd rozciągają się widoki na Dolinę Izrael na wschodzie, Górną Galileę na północy i śródziemnomorskie plaże na zachodzie.

Inną część rezerwatu stanowi rezerwat dzikich zwierząt, Khai-Bar, który ponownie został zasiedlony zwierzętami, które niegdyś zamieszkiwały górę Karmel, a potem wyginęły w tym środowisku. 

Wprowadzono te gatunki na nowo i otrzymują one teraz troskliwą opiekę ze strony Urzędu Ochrony Zasobów Naturalnych i Parków Narodowych.

Okręgowe miasto Hajfa jest trzecim co do wielkości miastem w Izraelu. Zbudowane jest na stoku opadającym w kierunku morza, na szczycie którego stoją klasztor Stella Maris i sławny Uniwersytet Hajfy.

W mieście tym znajduje się wiele hoteli o różnym standardzie, centra handlowe, rozmaite muzea, Grota Eliasza, gdzie według tradycji prorok ukrył się przed tymi, którzy go ścigali, kolejka linowa z Bat-Galim na szczyt góry i miasteczko, które zachowało klimat czasów templariuszy.

Góra Karmel zajmuje honorowe miejsce w mistyce chrześcijańskiej, w dziejach religii, w historii i w geografii. Góra Karmel w szczególny sposób związana jest ze świętym prorokiem Eliaszem, który na niej przebywał.

Dramatyczne dzieje św. Eliasza opisane są w Pierwszej Księdze Królewskiej. To właśnie na Karmelu św. Eliasz złożył ofiarę przyjętą przez Boga, przez co rozgromił kapłanów Baala. Na Karmelu przebywał też uczeń Eliasza, św. Elizeusz.

Przy południowo-wschodnim krańcu tego masywu znajduje się "róg Karmelu", uznawany przez tradycję za pole zmagań Eliasza z prorokami Baala.

Miejsce to, zwane Muhraqa, leży na wysokości 482 metrów, skąd rozciąga się wspaniały widok na wszystkie strony świata. Znajduje się tutaj jedno z najświętszych miejsc w Izraelu - Grota Eliasza.

To właśnie tutaj ukrywał się prorok Eliasz przed królem Achabem i królową Jezabelą, po tym, gdy zabił 450 bałwochwalczych kapłanów Baala (1 Królewska 17-19).

Niedaleko od groty znajduje się dolna stacja kolejki linowej, którą można wjechać na szczyt góry Karmel.

Na szczycie znajduje się klasztor Stella Maris i punkt obserwacyjny ze wspaniałym widokiem na miasto i zatokę Hajfy.