Torre de Belém

Torre de Belém czyli Wieżą Betlejemską nazywana jest militarna budowla stojąca w Lizbonie, na jej zachodnim przedmieściu przy ujścia Tagu do oceanu, znanym jako Belém. Jest to niewątpliwie jedna z największych atrakcji turystycznych stolicy Portugalii.Torre de Belém wybudowano z polecenia portugalskiego króla Manuela I Szczęśliwego w latach 1515 - 1520. Wieżę zaprojektował Fernando de Arruda. Uchodzi ona za jedyną zachowaną do dziś budowlę wzniesioną całkowicie w tzw. stylu manuelińskim (portugalski gotyk, rozwijający się za panowania tegoż władcy).

Odnajdziemy tu zatem typowe dla tego stylu elementy orientalne czy rzeźby z elementami żeglarskimi - liny, łańcuchy, instrumenty nawigacyjne. Z kolei elementy mauretańskiego stylu objawiają się w łukowych kształtach okien, balkonach oraz żebrowanych kopułach na wieżyczkach obserwacyjnych. Zdobienia cechują też dwa, charakterystyczne dla tego okresu, motywy: przedstawiająca kulę ziemską rozeta (symbol Manuela I) oraz krzyż templariuszy, którzy odegrali ważną rolę w portugalskich podbojach.

Postawiona w epoce wielkich odkryć geograficznych wieża pełniła rolę strażnicy lizbońskiego portu. Stała się także punktem orientacyjnym dla wracających do ojczyzny żeglarzy i symbolem morskiej potęgi Portugalii. W okresach późniejszych pełniła funkcję więzienia. Po wielkim trzęsieniu ziemi w 1755 roku budowla przeniesiona została ze środka rzeki w obecne miejsce.

Wieża Betlejemska ma również polski akcent w swojej historii - właśnie w niej w 1822 roku przez dwa miesiące był więziony generał Józef Bem, twórca Legionu Polskiego w Portugalii. W 1983 roku Torre de Belém wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wieża Betlejemska jest symbolem Lizbony przypominającym o epoce Wielkich Odkryć. Belém to jedna z największych dzielnic stolicy Portugalii - wiąże się z nią wiele istotnych wydarzeń historycznych. To właśnie stąd wielu portugalskich odkrywców wyruszało na swoje niezwykłe podboje w poszukiwaniu Nowego Świata, bogactwa i nieznanych cywilizacji.

Stąd wypłynęl: książe Henryk „Żeglarz” (przywódca pierwszej morskiej wyprawy w celu zdobycia Maroko), Bartholomeu Dias (których chciał opłynąć Przylądek Dobrej Nadziei), Ferdinand Magellan (pierwsze wyprawy), Vasco da Gama (szukając nowej drogi do Indii), a Krzysztof Kolumb zatrzymał się tu w drodze powrotnej z Nowego Świata do Europy.

Budowla ta pełniła funkcję strażniczą dla portugalskiego portu - wiązało się to z obroną Lizbony od strony rzeki Tag, system ten obejmował także klasztor Hieronimitów, a zainicjował go król Jan II budując fortecę w Cascais oraz inną - imienia św. Sebastiana - w Caparica. Przez ostatnie lata panowania króla Manuela I wieży strzegł okręt Grande Nau.

Szybko Torre de Belém stało się punktem orientacyjnym dla powracających z długich wypraw żeglarzy. Dumnie reprezentował także morską potęgę swego kraju. Przez pewien czas wieża była także siedzibą Hiszpanów - rezydował tu książę Alby (1580 r.).

W 1840 r., pod wpływem romantycznego pisarza Almeida Garrett, król Ferdynand II odrestaurował wieżę, dodając wiele neomanuelinistycznych elementów, a w 1910 r. Obiekt doczekał się miana pomnika narodowego.

Wieżę w Belem można podzielić na dwie części: bastion i pięcioczęściową wieżę (w północnej części bastionu). Bastion zbudowany został w kształcie sześciokąta. Posiada nisko sklepioną kaplicę (kazamaty) z otworami na siedemnaście armat (był to pierwszy taki budynek, który posiadał dwupoziomowy skład broni, stąd uważa się, że Wieża zapoczątkowała nowy kierunek w militarnej architekturze).

W rogach umieszczone zostały wieżyczki wykończone mauretańskimi kopułami, a na podłogach prezentowane są zwierzęce podobizny (m.in. nosorożca - najprawdopodobniej jest to pierwsza płaskorzeźba w Zachodniej Europie przedstawiająca to zwierzę).

W wyższych częściach Wieży (od zewnątrz) dostrzec można także podobizny św. Wincenta i św. Michała - tutejszych patronów.

Na honorowym miejscu stoi rzeźba Madonny z Dzieciątkiem i kiścią winogron.

Wieża ma 35 metrów wysokości; najniższe piętra znajdują się już pod poziomem wody. Na szczególną uwagę zasługuje „galeria szeptów", pełniąca w XIX w. rolę więzienia. Tutaj, w zalanych wodą lochach, król Miguel (1828-1834) przetrzymywał więźniów politycznych.

Godziny otwarcia:

Od wtorku do niedzieli:

od maja do września 10:00 -18:00

od października do kwietnia 10:00- 16:30

Zwiedzanie: dorośli - 3€, studenci i młodzież do 15 roku - 1,5€, poniżej 14 roku za darmo.

Dojazd z centrum Lizbony: Autobusy numer: 27, 28, 29, 43, 49, 51,112. Tramwaj numer: 15.

Carcassonne

We Francji, w Langwedocji, przy drodze łączącej Pireneje z Masywem Centralnym, około 90 km na południowy wschód od Tuluzy znajduje się miasteczko Carcassonne. W tym niepozornym miasteczku wyrabia się buty, gumę, tekstylia oraz jest to centrum uprawy winorośli. Jednak głównym źródłem dochodu miasteczka są fortyfikacje, dla których rocznie przybywa do Carcassonne około 3 milionów turystów.Pierwsze ślady osadnictwa w rejonie Carcassonne są datowane na 3500 lat p.n.e. Około 800 roku przed Chrystusem wzgórze Carsac było już ważnym ośrodkiem handlu.

Carcassonne stało się ważnym punktem strategicznym, gdy Rzymianie ufortyfikowali wierzchołek wzgórza około 100 przed Chrystusem, a później obrali je za stolicę kolonii Julia Carsaco (potem Carcasum). Główna część północnych wałów obronnych pochodzi z tamtych czasów.

W VI wieku Carcassonne zostało przejęte przez Wizygotów, którzy następnie rozbudowali fortyfikacje stojące tu po dzisiejsze czasy. Wizygotom udało się odeprzeć ataki Franków, jednak w 724 roku Carcassonne uległo Saracenom. W roku 759, na rzecz Franków, odbił je Pepin Krótki.

W 1067 roku Carcassonne stało się własnością Raymonda Rogera Trencavela, wicehrabiego Albi i Nimes. W kolejnych stuleciach rodzina Trencavel skoligaciła się z dynastiami Barcelony i Tuluzy. Zbudowała Château Comtal (zamek) i bazylikę Saint-Nazaire.

Carcassonne stało się słynne dzięki roli jaką odegrało w trakcie krucjaty przeciw albigensom, gdy miasto stało się ich warownią. W sierpniu 1209 roku armia pod wodzą Simona de Montforta zmusiła mieszkańców do poddania się. Montfort został nowym wicehrabią, a Trencavela zamordowano. Montfort wzmocnił też fortyfikacje, a Carcassonne stało się twierdzą graniczną między Francją i Aragonią.

W 1240 roku syn Trencavela wielokrotnie próbował, bezskutecznie, odbić domenę rodu. W 1247 roku miasto poddało się rządom królestwa francuskiego i Ludwik IX ufundował nową część miasta po drugiej stronie rzeki Aude. On i jego następca, Filip III, zbudowali zewnętrzne wały obronne. Według opinii współczesnych twierdza była nie do zdobycia. Podczas wojny stuletniej, w 1355,Czarnemu Księciu (Edwardowi) nie udało się zdobyć Carcassonne, chociaż jego piechota zniszczyła dolne miasto.

W 1659 roku, zgodnie z zapisem pokoju pirenejskiego, Roussillon, zaanektowane przez Francję, stało się jej prowincją. Odtąd znaczenie militarne Carcassonne zmalało, o fortyfikacje przestano dbać, a miasto stało się głównie ośrodkiem wymiany handlowej i produkcji tekstyliów.

Z czasem ufortyfikowana część Carcassonne uległa takiemu zaniedbaniu, że rząd francuski zaczął poważnie rozważać całkowite zniszczenie twierdzy. Oficjalna decyzja została podjęta w 1849 roku, ale spotkała się z gwałtowną reakcją. Historyk Jean Pierre Cros-Mayrevielle i pisarz Prosper Merimee poprowadzili kampanię na rzecz zachowania fortecy jako historycznego pomnika. Jeszcze w tym samym roku prace renowacyjne zlecono architektowi Eugene Violet-le-Duc.

Obecnie zabytkowa architektura Carcassonne stanowi największy w Europie średniowieczny kompleks urbanistyczny. Składa się z dwóch części:

Cité - warownego górnego miasta i Miasta dolnego (La Ville Basse)

W ramach miasta górnego znajdują się 2 pasma murów, z bramami i barbakanami. Fortecę tworzą fortyfikacje - podwójny pierścień wałów obronnych i 53 wież. Umieszczono ją na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Jednak nie bogata historia, lecz niepowtarzalny klimat panujący wśród średniowiecznych murów, sklepów z ciastkami, karczm powoduje że Carcassonne warte jest odwiedzenia.